Ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα που μου κάνουν οι κάτοχοι CNC είναι, τι μπορώ εγώ να κάνω για να συντηρώ την μηχανή μου; Η απάντηση είναι τόσο σύνθετη όσο και ο βαθμός εξειδίκευσης της συντήρησης για το κάθε μηχάνημα. Είναι ακριβώς το ίδιο σαν να ρώταγε κάποιος “τι μπορώ να κάνω για να συντηρήσω το όχημά μου”. Τι όχημα; Είναι μηχανάκι; Αυτοκίνητο; Ελικόπτερο; Και τι ελικόπτερο; Με έναν έλικα; Στρατιωτικό σινούκ;

Δεν είναι λοιπόν δυνατόν να υπάρξει ένας κοινός αναλυτικός και πλήρης κατάλογος συντήρησης που να καλύπτει όλα τα μηχανήματα. Υπάρχουν γενικές γραμμές “υποχρεωτικής” συντήρησης που μπορούν να εφαρμοστούν στην πλειοψηφία των μηχανημάτων. Στο προηγούμενο παράδειγμα με τα οχήματα θα μπορούσαμε να πούμε ότι αν το όχημα έχει μηχανή εσωτερικής καύσης τότε πρέπει να ελέγχουμε και να αντικαθιστούμε τα λάδια του σε τακτά χρονικά διαστήματα ανάλογα με την χρήση.
Ας δούμε λοιπόν κάποιες τέτοιες γενικές γραμμές συντήρησης που αν τις ακολουθείτε θα αυξήσετε σημαντικά τον χρόνο ζωής των εξαρτημάτων της μηχανής σας.

1. Καθαριότητα
Οι μηχανές λειτουργούν κάτω από δύσκολες συνθήκες. Το πριονίδι και η σκόνη ιδίως αυτή που προέρχεται από MDF, έχουν το κακό συνήθειο να συσσωρεύονται στα ρουλεμάν, τις ξύστρες των πνευματικών μπουκαλών, τις αλυσίδες και τα γρανάζια μετάδοσης κίνησης, τους γραμμικούς οδηγούς, τα δοχεία κόλλας κλπ. Το πριονίδι αυξάνει σημαντικά τις τριβές μεταξύ των κινούμενων επιφανειών επιταχύνοντας έτσι την φθορά. Δείτε για παράδειγμα το πριονίδι πάνω στο ρουλεμάν:

Καθώς κινείται το ρουλεμάν η σκόνη μπαίνει ανάμεσα στο μέταλλο και το πλαστικό κάλυμμα, τρώγοντας το σιγά σιγά επιτρέποντας ακόμα περισσότερη σκόνη να εισέλθει μέσα στις μπίλιες.
Η σκόνη μπαίνει και ανάμεσα από τα γρανάζια με δυσάρεστες συνέπειες για τα ίδια τα γρανάζια αλλά και τους φέροντες άξονες. Το διάκενο μεταξύ των δοντιών είναι πολύ μικρό και πρέπει να παραμένει σταθερό. Η σκόνη ανάμεσα στα γρανάζια μειώνει αυτό το διάκενο και προκαλεί ακτινικές δυνάμεις.

Στην παρακάτω φωτογραφία, ο άξονας του εμβόλου έχει καλυφθεί με σκόνη. Όταν το έμβολο “μαζέψει”, η σκόνη αυτή θα πάει στην ξύστρα του εμβόλου. Αν και η δουλειά της ξύστρας είναι ακριβώς αυτή (να καθαρίζει τον άξονα του εμβόλου πριν μπει μέσα), η τόσο μεγάλη ποσότητα σκόνης μειώνει σημαντικά την ζωή της ξύστρας. Εν τέλει η σκόνη εισέρχεται μέσα στο έμβολο και τρώει τις τσιμούχες.

Ακόμα χειρότερα, η σκόνη κάθεται πάνω στις πλακέτες των ηλεκτρονικών και των υπολογιστών. Άμεσο αποτέλεσμα αυτού είναι η αύξηση της θερμοκρασίας λειτουργίας της πλακέτας, μειώνοντας έτσι αισθητά τον χρόνο ζωής θερμοευαίσθητων εξαρτημάτων όπως οι ηλεκτρολυτικοί πυκνωτές. Το ξύλο έχει πολύ μεγάλη θερμική αντίσταση οπότε όταν κάθεται πάνω στις ψύκτρες των εξαρτημάτων, μειώνει σημαντικά την ικανότητα απαγωγής της θερμοκρασίας. Τέλος, η υγρασία συσσωρεύεται πάνω στην σκόνη και πολλές φορές φτάνει στο σημείο να άγει το ρεύμα με καταστρεπτικά αποτελέσματα.

Τακτικό ξεσκόνισμα λοιπόν!

2. Λίπανση
Ο τίτλος τα λέει όλα. Λίπανση. Σωστή λίπανση. Όχι περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται, όχι λιγότερο. Και πάντα με το σωστό λιπαντικό και την σωστή μέθοδο. Ελέγχουμε τακτικά τα κιβώτια γραναζιών για διαρροές από σκασμένες τσιμούχες ή φλάντζες. Βεβαιωνόμαστε ότι η κεντρική ή η αυτόματη λίπανση (αν και όπου υπάρχει) λειτουργεί και λιπαίνει κανονικά όλα τα σημεία. Ελέγχουμε όλους τους πρισματικούς και κυλινδρικούς οδηγούς, τις κρεμαγιέρες, τις αλυσίδες και γενικά κάθε διάταξη κίνησης που έχουν σημεία επαφής σίδερο με σίδερο. Πρέπει να έχουν πάντα πάνω τους ένα λεπτό φιλμ λιπαντικού. Φροντίζουμε να είναι καθαρά και στεγνά τα σημεία τριβών αυτολίπαντων επιφανειών και επιφανειών με χαμηλό συντελεστή τριβής όπως κουζινέτα, teflon, ertalon, special hardened steel κλπ. Στις διατάξεις με κίνηση σε σημεία υψηλής θερμοκρασίας όπως δοχεία κόλλας χρησιμοποιούμε πάντα ειδικό γράσο υψηλής θερμοκρασίας.

Πατήστε εδώ για να δείτε το δεύτερο και τελευταίο μέρος του άρθρου αυτού.